Afvallen door wandelen? Zoveel verbrand je per km en per 10.000 stappen
Ja, maar langzaam. Wandelen verbrandt ongeveer 0,5 tot 0,8 kcal per kg lichaamsgewicht per km. Dit zijn de getallen voor jouw gewicht, en waarom je eten de rest bepaalt.
Geschreven door Morten "Kun je afvallen door te wandelen?" Ja. Maar een wandeling maakt het tekort zelden in haar eentje. Ze maakt het groter, en het is de makkelijkste beweging om vol te houden, terwijl je eten het zware werk doet.
Een wandeling in een gewoon tempo verbrandt ongeveer 0,75 kcal per kg lichaamsgewicht per km, en ongeveer een kwart daarvan had je ook verbrand als je op de bank was blijven zitten. Weeg je 70 kg, dan is een uur van 5 km dus net geen 200 kcal extra. Dat is mooi meegenomen, maar het is niet veel.
Hier krijg je de getallen voor jouw gewicht, wat 10.000 stappen waard zijn, wat de studies laten zien als mensen meer gaan lopen, en waarom wandelen en krachttraining een goed duo zijn.
Zo reken je de verbranding uit
Onderzoekers meten activiteiten in MET. Eén MET is wat je in rust verbrandt, en een goede vuistregel is dat dat ongeveer 1 kcal per kg lichaamsgewicht per uur is. In het grote overzicht van het energieverbruik van activiteiten, het Compendium of Physical Activities, staat wandelen in een matig tempo (ongeveer 4,5 tot 5,5 km per uur) op 3,8 MET.
Dat geeft een simpele regel: bij 5 km per uur verbrand je ongeveer 0,75 kcal per kg lichaamsgewicht per km. Een laboratoriumstudie uit 2012 (Wilkin en collega's) mat in de praktijk hetzelfde: deelnemers van gemiddeld 71 kg verbruikten ongeveer 89 kcal om 1,6 km te lopen, dus zo'n 55 kcal per km.
Maar voor afvallen telt alleen het deel dat boven je rustverbranding ligt. Trek die ene MET eraf, en je houdt ongeveer 0,55 kcal per kg per km over.
| Lichaamsgewicht | Kcal per km totaal | Waarvan extra | Een uur (5 km) totaal |
|---|---|---|---|
| 60 kg | 46 | 34 | 228 |
| 70 kg | 53 | 39 | 266 |
| 80 kg | 61 | 45 | 304 |
| 90 kg | 68 | 50 | 342 |
| 100 kg | 76 | 56 | 380 |
De getallen zijn schattingen bij 5 km per uur op een vlakke ondergrond. Jouw eigen getal kan iets hoger of lager liggen. Let op dat de verbranding meegroeit met je gewicht: hoe meer je weegt, hoe meer elke kilometer oplevert.
Wat zijn 10.000 stappen waard?
Loop je 5 km per uur met ongeveer 100 stappen per minuut, het tempo dat onderzoekers matig noemen, dan kom je op ongeveer 1.200 stappen per km. 10.000 stappen is dus ongeveer 8 km.
Voor iemand van 70 kg is dat ongeveer 425 kcal in totaal en ruim 300 kcal boven je rustverbranding. Maar dat getal is een beetje misleidend. Je krijgt er namelijk geen 10.000 nieuwe stappen bij. De meeste mensen zetten er toch al een paar duizend per dag, gewoon door te leven.
De echte rekensom gaat dus over de stappen die je erbij doet. Ga je van 4.000 naar 10.000 stappen, dan zijn dat er 6.000 extra, ofwel ongeveer 5 km. Dat is ongeveer 200 kcal per dag voor iemand van 70 kg en 250 voor iemand van 90 kg.
Hoeveel stappen goed zijn voor je gezondheid, en waarom 10.000 geen magisch getal is, lees je in hoeveel stappen per dag.
Hoeveel kun je dan afvallen?
Op papier is 200 kcal extra per dag 1.400 kcal per week. Een kilo vet staat voor ongeveer 7.700 kcal, dus dat is net geen 0,2 kg per week of iets minder dan een kilo per maand. Op voorwaarde dat je precies hetzelfde eet als eerst.
In werkelijkheid gaat het langzamer. Een overzichtsanalyse uit 2008 (Richardson en collega's) keek naar negen studies met 307 deelnemers die een stappenteller kregen en een doel om meer te lopen, maar hun voeding niet veranderden. Na gemiddeld 16 weken waren ze 1,27 kg afgevallen. Dat is ongeveer 0,05 kg per week. Hoe langer de studies duurden, hoe meer de deelnemers afvielen.
Dat is echt gewichtsverlies, alleen een klein beetje. Een andere analyse van 24 gerandomiseerde studies (Murphy en collega's, 2007) vond hetzelfde patroon: als mensen die eerst veel stilzaten stevig gingen wandelen, daalden hun gewicht, hun BMI en hun vetpercentage. Maar niet spectaculair.
Waarom je minder afvalt dan de rekensom zegt
Je lichaam en je hoofd nemen een deel van de verbranding weer terug:
- Je krijgt iets meer honger. Niet veel, maar een extra boterham met pindakaas eet al snel de helft van je wandeling op.
- Je beloont jezelf. "Ik heb vandaag 10 km gelopen" is een klassiek excuus voor die stroopwafel.
- Je beweegt minder in de rest van je dag. Na een lange wandeling is de bank aantrekkelijker.
Daarom bepaalt je eten of je afvalt, en maakt wandelen het makkelijker. De hele methode, van calorietekort tot hoe snel je moet afvallen, lees je in de kunst van het afvallen, en je startpunt vind je met de caloriecalculator.
En 5 km of 10 km per dag?
5 km per dag is een uur in een rustig tempo. Voor iemand van 70 kg is dat net geen 200 kcal boven je rustverbranding, of ongeveer 1.400 kcal per week. Dat is genoeg om een tekort merkbaar groter te maken.
10 km per dag is het dubbele, ongeveer 400 kcal voor iemand van 70 kg. Dat is veel voor een gewoon leven, maar het kan, als je een hond hebt, naar je werk loopt of lange dagen op je benen staat. Loop je al zoveel, dan is dat vaak een deel van de verklaring waarom je meer kunt eten dan je collega's.
Helpt het om sneller of bergop te lopen?
Sneller scheelt vooral tijd. In het Compendium staat stevig wandelen (5,6 tot 6,3 km per uur) op 4,8 MET, tegenover 3,8 in een matig tempo. Dat is meer per uur, maar omdat je ook verder komt, is het verschil per km klein. Een kilometer kost ongeveer hetzelfde, je bent alleen eerder klaar.
Hellingen maken wel verschil. Stevig wandelen op een lichte helling (1 tot 5 %) staat op 5,3 MET. Nederland is niet heuvelachtig, maar op een loopband zet je de helling gewoon hoger en krijg je hetzelfde. Het werkt binnen net zo goed als buiten, dus ja, je kunt ook afvallen door op de loopband te wandelen.
Wil je je wandeling zwaarder maken zonder verder te lopen, dan is een gewichtsvest een optie.
En de sauna?
Nee. In de sauna verlies je vocht, geen vet, en dat komt terug zodra je hebt gedronken. Hetzelfde geldt voor de eerste dagen met meer lopen en minder eten: een deel van de eerste daling op de weegschaal is vocht. Dat is normaal, en daarom kijk je naar het gemiddelde over een paar weken.
Waarom wandelen en krachttraining bij elkaar passen
Wandelen heeft één groot voordeel boven de meeste andere vormen van cardio: het kost bijna geen herstel. Je kunt elke dag wandelen zonder te moe te worden om te tillen.
En dat tillen is belangrijk als je afvalt. In een calorietekort wil je lichaam graag een deel van je spieren meenemen. Krachttraining is het signaal dat ze moeten blijven. Dat is de hele gedachte achter vet verliezen zonder spierverlies.
De Gezondheidsraad adviseert in de Beweegrichtlijnen ook precies die combinatie: elke week minstens twee en een half uur matig intensief bewegen, plus spier- en botversterkende activiteiten. Een stevige dagelijkse wandeling dekt het eerste deel. Het tweede deel regelt ze niet.
Een week die voor de meeste mensen werkt, ziet er zo uit:
- Twee of drie keer per week krachttraining, bijvoorbeeld "Gym beginner" op twee dagen of "Full Body" op drie.
- Elke dag een stevige wandeling, het liefst 30 minuten of langer.
- Een gematigd calorietekort uit je eten.
Wat je kiest als je maar tijd hebt voor één van de twee, hebben we uitgelegd in cardio of krachttraining om af te vallen. Waarom stappen voor cardio komen, lees je in hoeveel cardio je moet doen om af te vallen.
Samenvatting
- Je verbrandt ongeveer 0,75 kcal per kg lichaamsgewicht per km bij 5 km per uur. Ongeveer 0,55 daarvan is extra ten opzichte van stilzitten.
- 10.000 stappen is ongeveer 8 km. Wat telt, zijn de stappen die je erbij doet: 6.000 extra is ongeveer 200 kcal voor iemand van 70 kg.
- In de studies vielen mensen die meer gingen lopen zonder hun voeding te veranderen ongeveer 0,05 kg per week af. Het werkt, maar langzaam.
- Je eten maakt het tekort. Wandelen maakt het groter en kost bijna geen herstel.
- Combineer wandelen met krachttraining, zodat je vet verliest en je spieren houdt.
Lees ook
- De kunst van het afvallen
- Hoeveel stappen per dag?
- Hoeveel cardio moet je doen om af te vallen?
- Cardio of krachttraining om af te vallen
- Vet verliezen zonder spierverlies
Bronnen
- Gezondheidsraad: Beweegrichtlijnen 2017
- Compendium of Physical Activities: energieverbruik bij wandelen
- Herrmann e.a. 2024, Journal of Sport and Health Science: de editie 2024 van het Compendium of Physical Activities
- Wilkin e.a. 2012, Journal of Strength and Conditioning Research: energieverbruik bij wandelen en hardlopen over 1.600 meter
- Richardson e.a. 2008, Annals of Family Medicine: wandelen met een stappenteller en gewichtsverlies
- Murphy e.a. 2007, Preventive Medicine: wandelen, conditie, vet en bloeddruk in 24 studies
- Tudor-Locke e.a. 2020: stappen per minuut en intensiteit